ابو القاسم سلطانى

27

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

تركيبات شيميائى : گياه حاوى آلكالوئيد ، تانن ، ساپونين ، فيتوسترول ، برازيلين C 16 H 14 O 55 , Braziline ساپانين C 12 H 22 O 4 , Sappanine مىباشد . برازيلين را كه از چوب Caesalpinia echinata Lam نيز به دست مىآورند علاوه بر تهيه رنگ جوهر و رنگ كردن پارچه چون در محلول‌هاى اسيدى رنگ زرد و در محيطهاى قليائى رنگ قرمز ايجاد مىنمايد براى سنجش محلولهاى قليائى و اسيدى به كار مىبرند . اندامهاى قابل مصرف گياه : چوب ، سرشاخه و دانه گياه مىباشد . موارد مصرف درمانى : چوب بقم قابض بسيار قوى مىباشد از جوشانده چوب و سرشاخه‌ها در خون‌ريزى ريوى ، روده ، خونروى فواصل قاعدگى ، اسهال ، اسهال خونى و به‌عنوان تقويت زنان تازه‌زا ، جذام و صرع استفاده مىشود . انفوزيون چوب در بيماريهاى پوستى قارچى آلگى ليكن ياليخن Lichen استفاده درمانى به عمل مىآيد و براى آن نيز خاصيت ضد توبركولوز قائل مىباشند . مقدار خوراك پودر 4 - 1 گرم مىباشد . از خارج در خون‌ريزيهاى سطحى به شكل پاشيدن گرد در محل ، ورم بيضه ، ضرب‌ديدگى و كوفتگى موارد مصرف دارد . دانه‌ها مسكن ولى محرك معده مىباشند . درخت را به عربى بقم هندى ، شجرهء البقم مىنامند . ( 1 * ) - تت صيدنه عپ 90 و ترجمه‌هاى فارسى ( 2 * ) - تت جامع مفردات ج 1 ص 103 ( 3 * ) - اختيارات 69 ( 4 * ) - از تذكره 80 و كتاب خطى فروغ ناصرى Code - 1089 لوبيا سودانى Cajanus indicus Spreng گياهى است به ارتفاع تا 3 متر از خانواده Leguminosae با شاخه‌هاى شياردار و پوشيده از كرك ابريشمى ، برگ‌ها متشكل از سه برگچه دراز و نوك‌تيز به درازاى 10 سانتيمتر ، گل‌ها زرد با نقش و نگارهاى قرمز و ارغوانى و دم گل دراز .